April 6, 2025, Jyotishsanchar press

काठमाडौं । नेपाली भान्सामा खसीको मासु (बकरा मासु) स्वादको राजा मानिन्छ। भोज–भतेर, चाडपर्व, अथवा विशेष परिकारमा यसको महत्त्व सधैं उच्च रहन्छ। तर गर्मीको मौसममा खसीको मासु खानु स्वास्थ्यका लागि उपयुक्त हुन्छ कि हुँदैन? भन्ने प्रश्न धेरैलाई हुन्छ। यसबारे पोषण विज्ञ र स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूले केही महत्वपूर्ण कुरा बताएका छन्।

गर्मीमा शरीरको अवस्था
गर्मीमा शरीर स्वभाविक रूपमा तातो हुन्छ। पसिना धेरै आउँछ, पानीको आवश्यकता बढ्छ र पाचन प्रणाली सामान्यतया सुस्त हुन्छ। यस्तो अवस्थामा गह्रौ र बोसोयुक्त खाना पचाउन गाह्रो हुन सक्छ।

खसीको मासु कस्तो प्रकारको हुन्छ?
खसीको मासु:
प्रोटिनमा धनी हुन्छ।
बोसो (सतुरेटेड फ्याट) पनि केही मात्रामा हुन्छ।
आइरन, जिंक र भिटामिन B12 को राम्रो स्रोत हो।
तर,यो मासु तातो प्रकृतिको मानिन्छ। जसले शरीरको ताप बढाउन सक्छ।

गर्मीमा खसीको मासु खानुका लाभ
शरीरलाई उच्च गुणस्तरको प्रोटिन मिल्छ ।
हिमोग्लोबिन (रगतको मात्रा) बढाउन मद्दत गर्छ।
कमजोर तथा थकित शरीरका लागि ऊर्जा दिन्छ।
आवश्यक खनिज पदार्थ पूर्ति गर्छ।

सम्भावित हानि
अधिक मात्रामा खाँदा पाचन गडबडी, ग्यास र अपच हुन सक्छ ।
गर्मीको कारण शरीरमा अधिक ताप वृद्धि हुनसक्छ ।
तौल बढ्ने वा उच्च कोलेस्ट्रोल हुने सम्भावना ।
छाला झमझमाउने, शरीर पोल्ने, पिम्पल आउने सम्भावना ।

कसरी खानु उपयुक्त?
थोरै मात्रामा र सन्तुलित रूपमा खानुपर्छ ।
उबालेर वा कम मसला प्रयोग गरी पकाउनु उत्तम हुन्छ ।
प्रशस्त पानी पिउनु आवश्यक हुन्छ ।
मासुका साथमा सलाद, दही, हरियो साग आदि खाँदा पाचन सजिलो हुन्छ ।
अत्यधिक तेलमा तारेको मासु (झोलयुक्त, भारी परिकार)भन्दा हल्का परिकार रोज्नु उपयुक्त ।